سه شنبه 8 فروردین 1396 6:1
بیش از ۱۳۰ نسخه خطی از ابن خلکان در کتابخانه آستان قدس

مجموعه ارزشمندی شامل ۱۳۰ نسخه خطی، چاپ سنگی و چاپی از آثار ابن خلکان و شرح و ترجمه آن در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که قدمت برخی نسخه ها به قرن هشتم می رسد.

به گزارش لیزنا، سید محمد رضا فاضل هاشمی،  رئیس اداره مخطوطات این کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی اعلام کرد: شمس‌الدین، ابوالعباس احمد بن ابراهیم بن ابی بکر بن خلکان، مشهور به ابن خلکان (۶۰۸-۶۸۱  ه.ق)، قاضی، مورخ و ادیب مشهور شافعی ‌مذهب است و گنجینه ارزشمندی از آثار وی مشتمل بر ۱۳۰ نسخه خطی، چاپ سنگی ، چاپی و شرح و ترجمه آن، در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است.

 سید محمدرضا فاضل هاشمی، به یکی از قدیمی‌ ترین نسخه ‌ها که در قرن هشتم کتابت شده اشاره کرد و گفت: این اثر که مهمترین تألیف ابن خلکان است، «وفیات الأعیان و انباء ابناء الزمان» نام دارد و از مهم‌ترین کتب فن رجال است که سرگذشت دانشمندان ایران و اسلام را نوشته است و شرح حال ۸۴۶ نفر از بزرگان علما، امرا، وزرا و عرفا به ترتیب حروف معجم (تهجی) آمده است؛ نسخه موجود در آستان قدس رضوی، در کتابخانه وزیری یزد نگهداری می‌شود.

 وی در ادامه گفت: نسخه ‌های نفیس دیگری از این اثر موجود است؛ از جمله نسخه‌ ای به کتابت قرن نهم، و نسخه‌ ای به کتابت قرن یازدهم که شامل ۵۸۸ برگ است و وقفی میرزا رضاخان نائینی در ۱۳۱۱ است.

 فاضل هاشمی در این میان، از اثری دیگر که ذیل وفیات الأعیان نوشته شده یاد کرد و افزود: کتاب «الوافی بالوفیات» تألیف صلاح ‌الدین خلیل بن أیبک الصفدی (متوفی ۷۶۴ ه.ق) به زبان عربی، و نسخه ‌ای ارزشمند به کتابت ۱۲۳۵ هجری قمری وقفی تاج ماه بیگم به سال ۱۲۶۲ از دیگر نسخ موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی است.

 رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی نسخه ‌های چاپ سنگی را بیش از ۵۰ نسخه ذکر کرد و گفت: نسخه ‌ای در سال ۱۰۹۳ هجری قمری به قلم اسماعیل بن صالح حمری کتابت شده و وقفی مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۱ شمسی است و قدیمی‌ترین نسخه چاپ سنگی، چاپ تهران به سال ۱۲۸۴ شمسی اوایل سلطنت ناصرالدین شاه است.

 فاضل هاشمی با اشاره به نسخه ‌های دیجیتال آستان قدس رضوی اظهار داشت: از آثاری که ذیل وفیات نوشته شده، «عقود الجمال فی ذیل الوفیات» از محمد بن بهادر زرکشی است، و اثر دیگر کلمات شریفه نوح بن مصطفی حنفی در موضوع عقاید است که بر کتاب ابن خلکان شرح نوشته است و اصل آن در کتابخانه باکو به کتابت ۱۲۸۷ ه.ق به قلم «عبدالغنی افندی» است.

 گفتنی است که ابن خلّکان علاوه بر قضاوت، به علوم فقه و اصول نیز پرداخت و درتاریخ و نحو و ادب نیز چیره ‌دست بوده است و تبار وی به یحیی بن خالد برمکی می ‌رسد.





پرینت